Cốt truyện Cô bé bán diêm.
Giao thừa năm ấy trời thật lạnh và tuyết rơi xối xả. Trời đã xế chiều,
trong bóng tối và giá lạnh, một em bé đầu trần, chân đất cùng những gói
diêm vẫn lang thang dọc phố mặc cho những bông tuyết rơi đầy trên mái
tóc hoe vàng xõa ngang vai. Đôi giày quá rộng vốn là của mẹ, một chiếc
đã bị cuốn theo bánh cỗ xe song mã lướt nhanh khi em băng qua phố,
chiếc kia thì một thằng bé lấy đi. Các cửa sổ đã sáng đèn và mùi ngỗng
quay thơm lừng tỏa ra. Bé vẫn biết hôm nay là giao thừa nhưng không
dám về nhà, chắc bố sẽ đánh đòn vì cả ngày chưa bán được lấy một xu,
với lại ở nhà nào có hơn gì, nó chỉ có mỗi cái mái dột nát mặc cho gió rít.

Cuộn người trong góc giữa hai ngôi nhà nhưng tay chân vẫn đóng
băng vì lạnh, em chợt nghĩ biết đâu bật diêm lên sẽ tốt hơn, chí ít cũng có
thể sưởi ấm những ngón tay. Que thứ nhất bật lên, hơ tay trên ngọn lửa
ấm áp sáng bừng như cây nến nhỏ, em tưởng mình đang ngồi trước
chiếc lò sưởi sắt to với chân đế và tháp trang trí bằng đồng. Lửa vụt tắt,
lò sưởi biến mất, chỉ còn lại trong tay em là nửa que diêm cháy dở.

Cô bé bật que diêm thứ hai, bức tường trước mặt bỗng trở nên trong suốt, bé nhìn thấy trong nhà là một bàn ăn phủ khăn trắng như tuyết với con ngỗng quay nhồi táo và mận khô đang bốc hơi nghi ngút. Và lạ kỳ chưa! con ngỗng bỗng từ trên đĩa nhảy xuống, lạch bạch tiến về phía em với dĩa và dao cắm ở ngực. Bỗng que diêm phụt tắt, chẳng còn gì ngoài bức tường dày tối tăm, ẩm ướt và lạnh lẽo ngay trước mặt.

Bé bật một que diêm nữa, và thấy mình đang ngồi dưới cây thông Noel trang hoàng dây nến và tranh rực rỡ. Với tay về phía cây thông, que diêm tắt lịm, em thấy ánh nến bay lên cao, cao mãi trông như những vì sao. Rồi một vì sao rơi xuống, "Ai đó đang từ giã cõi đời.", em bé nghĩ vì nhớ đến lời bà, người duy nhất yêu quý mình trên cõi đời này.


Cô bé bật que diêm thứ tư, ánh sáng bỗng bao trùm, giữa vầng sáng, bà đang đứng đó, mỉm cười hiền hậu và âu yếm. "Bà ơi!", em khóc nấc lên, "Bà mang cháu đi cùng nhé! Cháu biết bà sẽ rời bỏ cháu khi que diêm cháy hết, bà sẽ biến mất như chiếc lò sưởi ấm áp kia, như chú ngỗng quay và cây thông rực rỡ". Em vội vàng cho cả gói diêm vào ngọn lửa, ánh sáng bừng lên còn hơn cả vầng dương và bà trông như chưa đẹp lão, cao lớn đến thế bao giờ. Bà ôm em trong vòng tay rồi cả hai cùng bay lên, trong ánh sáng và niềm hân hoan, xa dần mãi mặt đất, đến với Chúa, đến nơi không còn đói khát và nỗi khổ đau.

Rạng sáng hôm sau, người ta thấy cô bé đáng thương đang ngồi tựa vào tường, má ửng hồng, nụ cười nở trên môi. Em đã chết cóng, tay vẫn nắm chặt những que diêm, một nhúm đã cháy tàn. "Nó cố sưởi ấm cho mình.", mọi người nói mà không biết được những gì đẹp đẽ em đã nhìn thấy cũng như cõi thiên đàng mà em cùng đến với bà.

Chia làm ba phần.
Phần một: Cuộc sống hiện tại của cô bé bán diêm.
Phần hai: Những ước mơ, mộng tưởng của cô bé được
thể hiện qua những lần quẹt diêm.
Phần ba: Cái chết thương tâm và sự mãn nguyện của
cô bé khi chết.
-> KÓ theo tr×nh tù thêi gian vµ sù viÖc. C¸ch kÓ phæ biÕn trong truyÖn cæ tÝch
Phân tích nhân vật.
Cô bé:
- Mơ` cơi me?, ba` m�?t, nha` nghe`o
- Hoàn cảnh sống cô rất khó khăn: em bé đầu trần, chân đất, với lại nhà nào có cái gì hơn, nó chỉ còn mỗi cột dốt nát mặc cho gió rít.
- Cô bé rất cô độc, không ai chơi với cô bé: lang thang dọc trên phố, cuộn người trong góc giu�a hai ngôi nhà.
- Cô be? pha?i đi bán diêm để kiếm tiền.
- Cô bé rất lương thiện thể hiện qua việc bị cái đói, rét hành hạ thường xuyên, bị mắng chửi nhưng khi chết cô bé vẫn thanh thản mỉm cười.
--> Đáng thương, thiếu thốn cả vật chất lẫn tinh thần.
Người bố.
- Rất dữ hay đánh đập cô bé: chắc bố sẽ đánh đòn vì cả ngày chưa bán được lấy một xu.
- Lúc bà còn sống người bố rất hiền lành, lo làm ăn. Khi bà mất, bố thay đổi và trở nên hung bạo.
Người mẹ.
- Rất hiền nhưng mất sớm chỉ để lại đôi giày quá rộng cho cô bé.
Người bà.
- Hiền lành và rất yêu thương cháu: người duy nhất yêu quý mình trên cõi đời này.

Hoàn cảnh của cô bé bán diờm

*Đêm giao thừa, rét dữ dội, ngoài đường tuyết rơi trắng xoá
+ Đầu trần, chân đất
+ Bụng đói, rét
+ Ngồi nép trong 1 góc tường
+ Không dám về nhà (Sợ bố đánh)
+ Cửa sổ mọi nhà sáng rực ánh đèn.
+ Sực sức mùi ngỗng quay.
><
-> NT tương phản đối lập ( giữa sự vui vẻ, ấm áp, no đủ của những người xung quanh với sự thiếu thốn, đói rét sợ hãi của em bé)
-"Cái xó tối tăm" >< "Ngôi nhà xinh xắn có dây thường xuân bao quanh"
-Trời đông giá rét tuyết rơi >< cô bé đầu trần , chân đất
-> Tương phản giữa hiện tại đau thương và quá khứ ngập tràn hạnh phúc, tương phản giữa khung cảnh thiên nhiên lạnh giá và cô bé phong phanh rách rưới
=>Nhỏ nhoi, đơn độc, đói rét,bị đày ải, không nhận được bất
kỳ một sự quan tâm nào. Đó là một em bé khốn khổ và vô cùng đáng thương.
Phân tích
Mộng tưởng
Thực tại
Lò sưởi bằng sắt có những hình nổi bằng đồng bóng nhoáng.
Bàn ăn sang träng, điều kì diệu: ngỗng nhảy ra khỏi đĩa... tiến về phía em bé.
Một cây thông Nô-en lộng lẫy hàng ngàn ngọn nến sáng rực, nhiều bức tranh màu sắc rực rỡ.
Bà mỉm cười với em. Em xin được đi cùng bà.
Chưa bao giờ em thấy bà em to lớn và đẹp lão như thế này. Bà nắm tay em rồi hai bà cháu bay vụt lên.
lửa vụt tắt, lò sưởi biến mất... Đêm nay về nhà thế nào cũng bị cha mắng
bức tường dày đặc, lạnh lẽo, phố vắng, lạnh buốt, tuyết phủ trắng xóa, gió bấc vi vu, khách qua đường, hoàn toàn lãnh đạm với em.
Diêm tắt. Tất cả các ngọn nến bay lên, bay lên mãi rồi biến thành những ngôi sao trên trời.
Diêm tắt và ảo ảnh rực sáng trên khuôn mặt em bé cũng biến mất.
Em bé chết.
Rét
-> muụ?n duo?c sưởi ấm
Đói
-> muụ?n duo?c ăn ngon
-> muụ?n duo?c vui choi
Trong niềm vui
-> Che chë yªu th­¬ng
-> Thoát khỏi trân gian
Tương phản, tăng cấp
-> GĐ không đón nhận
-> Xã hội quay lưng
-> thực tại = ảo ảnh
-> ảo ảnh tan biến
Mộng tưởng và thực tại
Mộng tưởng : -> Phù hợp với tâm lý trẻ thơ và hình ảnh thực tại của cô bé lúc bấy giờ.
-> Ước mơ của tuổi thơ thật kỳ diệu và niềm khao khát cũng thật chính đáng : cuụ?c sụ?ng không đói rét, ấm áp tình cảm của người thân
Nghệ thuật: T­¬ng ph¶n , ®an xen gi÷a méng ¶o vµ thùc t¹i phò phµng

=> Lµm næi bËt t×nh c¶nh vµ khao kh¸t ­íc m¬ cña c« bÐ b¸n diªm.


 Nçi ®au to lín cña An - ®ec - xen. ¤ng muèn nh¾c khÏ ai ®ã ®ang ®­îc sèng trong vßng tay yªu th­¬ng cña bè mÑ nªn biÕt c¶m th«ng víi nçi khæ t©m, nçi ®au th­¬ng cña c¸c b¹n nhá bÊt h¹nh. Bëi lÏ biÕt san sÎ cïng ®ång lo¹i còng lµ 1 h¹nh phóc.
Sáng mồng một đầu năm
" Sáng hôm sau, tuyết vẫn phủ kín mặt đất, nhưng
trên bầu trời xanh nhợt.
vui vẻ ra khỏi nhà."
"Trong ấy, ở một xó tường, người ta thấy một gái có đôi má hồng và đôi môi đang mỉm cười . Em đã chết vì giá rét trong đêm giao thừa."
=>Mọi người thiên nhiên đầy ánh sáng
=>Em bé lạnh lẽo, ảm đạm ở xó tường
Tô đậm nỗi bi đát của em bé và sự hờ hững của người đời.
->Tố cáo xã hội, thức tỉnh lương tâm.
mặt trời lên,
trong sáng, chói chang
buổi sáng lạnh lẽo
Tương phản
Mọi người
em bé
Phân tích về cái chết của cô bé.
- Là cái chết đẹp, chết về thể xác nhưng linh hồn, khát vọng
của bé vẫn sống.
- ẹoự laứ sửù giaỷi thoaựt: khoõng muoỏn soỏng trong cuoọc soỏng coõ
ủoọc, taờm toỏi nửừa.
- Thanh thaỷn ra ủi khoõng coự luyeỏn tieỏc hay traựch moực.
- Maự ửỷng ho�ng vaứ nuù cửụứi vaón nụỷ treõn moõi
- Coõ beự cheỏt khoõng phaỷi chuỷ yeỏu do reựt maứ do thieỏu tỡnh
ngửụứi. Nhửừng ngửụứi qua laùi beõn caùnh luực coõ beự soỏng hay
cheỏt ủe�u dửỷng dửng trửụực soỏ phaọn coõ beự: Noự coỏ sửụỷi aỏm
cho mỡnh.
- Cái chết tố cáo, lên án sự vô tâm của gia đình, xã hội.
Y? nghĩa giáo dục:
Đừng thờ ơ, vô cảm trước sự đau khổ của ngừơi khác mà hãy thông cảm, quan tâm, chia sẽ với họ, giúp họ vượt qua những khó khăn trong cuộc sống.

Nội dung:
Truyện biểu hiện niềm thương cảm của tác giả đối với trẻ thơ lam lũ đã nói lên ước mơ được sống tốt đẹp của trẻ thơ.
Nghệ thuật.
- Có sự độc thoại của cô be? : "Bà ơi", "Bà mang cháu đi cùng nhé..
- Nghệ thuật đối lập giữa hiện tại và mộng tưởng.
- NT t��ng ph�n ��i l�p ( gi�a s� vui vỴ, �m �p, no �đ cđa nh�ng ng��i xung quanh víi s� thi�u th�n, ��i r�t sỵ h�i cđa em b�)
- Liệt kê (lò sưởi, bữa ăn, ngỗng quay, cây thông.).
- So sánh: "ánh nến bay lên cao, cao mãi trông như những vì sao".
- Nhân hóa: "Con ngỗng từ trên đĩa nhảy xuống".
- Lặp từ: "que diêm", "cô bé".
- Nghệ thuật miêu tả cảnh vật: trời thật lạnh, tuyết rơi xối xả.
- Láy : xối xả, lang thang, hiền hậu, hân hoan..
KĨ chuyƯn h�p d�n b�ng 3 ph��ng th�c: t� s�, mi�u t�, biĨu c�m.
Sư dơng linh ho�t nhiỊu kiĨu l�i v�n: L�i mi�u t� c�nh v�t, l�i mi�u t� t�m tr�ng, l�i ��c tho�i, l�i ��i tho�i v� c� l�i ng��i b� �� m�t ��ỵc kĨ d�n qua l�i em b�.
- Sư dơng th�nh c�ng nghƯ thu�t t��ng ph�n, ��i l�p, �an xen th�c t� v� m�ng t��ng g�y xĩc ��ng l�ng ng��i.
Tổng kết
Câu chuyện "cô bé bán diêm" của Hans christian andersen cho ta thấy cuộc sống khổ cực, nghèo khổ của những gia đình nghèo trong xã hội Đan Mạch đương thời,đồng thời thể hiện niềm xót thương của nhà văn đối với những con người nghèo khổ đó.
O�ng còn phên phán xã hội ấy,phê phán những con người thờ ơ, vô cảm trước nổi đau của người khác chỉ biết nghĩ cho cuộc sống của riêng mình.
Với trí tưởng tượng phong phú ông đã làm tác phẩm càng thêm sinh động, hấp dẫn. Đặc biệt là ông đã xen kẽ giữa mộng tưở và hiện thực làm câu chuyện càng lôi cuốn người đọc.